NINKII SUUQA
Magaalada Hargeysa, nin la yiraahdo Xasan ayaa jiray. Suuqa weyn ee Hargeysa waa meel aad u mashquul badan. Dad badan ayaa wax iibsanaya, qaar kalena way iibinayaan. Maalin kasta, Xasan wuxuu aadaa suuqaas. Wuxuu soo dhex maraa meelaha khudaarta lagu iibiyo. Laakiin wuxuu iibsadaa hal yaanyo oo kaliya, mid cas oo qurux badan. Dadka suuqa way la yaabaan. Waxay is weydiiyaan, "Muxuu Xasan u iibsadaa hal yaanyo maalin kasta?"
Xasan guri weyn ayuu leeyahay. Wuxuu leeyahay xaas iyo saddex carruur ah. Qoyskiisu way jecel yihiin cuntada. Hal yaanyo maxay u tartaa qoys dhan? Dadku way isla hadlaan markuu dhaafo. Qaar waxay yiraahdaan, "Xasan waa nin bakhayl ah. Lacagtiisa wuu qarsadaa." Qaar kalena waxay yiraahdaan, "Maya, sir weyn ayaa jirta. Malaha waa daawo."
Maalin maalmaha ka mid ah, gabar yar oo deriskooda ah ayaa Xasan daba gashay. Gabadhu aad ayay u xiisaynaysay sirta ninkan. Waxay rabtay inay ogaato runta. Xasan suuqa ayuu ka baxay, yaanyadiisiina gacanta ayuu ku sitay. Wuxuu u lugeeyay dhanka gurigiisa. Laakiin gurigiisa ma uusan gelin. Albaabka hortiisa ayuu iska dhaafay.
Wuxuu ag istaagay geed weyn oo gurigiisa u dhow. Geedku wuxuu lahaa laamo badan iyo caleemo cagaaran. Geedka dushiisa, meel sare, waxaa ku jiray buul yar. Buulka waxaa ku jiray shimbir yar oo jirran. Baalasheedu way jabeen, shimbirtuna ma duuli karin. Way yarayd oo way tabar darnayd.
Xasan si tartiib ah ayuu yaanyadii u jarjaray. Wuxuu u jaray qaybo yaryar. Wuxuu kor ugu tuuray yaanyadii shimbirtii yarayd. Shimbirtii ayaa si farxad leh u cuntay cuntadeedii. Gabadhii yarayd oo meel dhow ku dhuumanaysay way dhoolla caddaysay. Xasan bakhayl ma ahayn. Wuxuu ahaa nin naxariis badan. Maalin kasta wuxuu daryeelayay saaxiibkiisa yar ee aan duuli karin.
Erayo (Vocabulary)
•suuq: market
•mashquul: busy
•iibsanaya: buying
•iibinayaan: selling
•khudaar: vegetables
•yaanyo: tomato
•la yaabaan: they are surprised
•guri: house
•weyn: big
•qoys: family
•dhan: whole, entire
•bakhayl: stingy, miserly
•qarsadaa: he hides
•sir: secret
•daawo: medicine
•deris: neighbor
•daba gashay: followed
•xiisaynaysay: was interested in
•runta: the truth
•geed: tree
•laamo: branches
•caleemo: leaves
•cagaaran: green
•buul: nest
•jirran: sick
•baal (baalasheedu): wing (her wings)
•tabar darnayd: was weak
•tartiib ah: slowly
•jarjaray: chopped
•farxad leh: happily
•daryeelayay: was taking care of
Su’aalo Fahamka (Comprehension Questions)
1- Muxuu Xasan ka iibsan jiray suuqa maalin kasta?
2- Dadku maxay u maleeyeen Xasan?
3- Yuu Xasan yaanyada u siin jiray?
English Translation
The Man at the Market
In the city of Hargeisa, there was a man named Xasan. The main market in Hargeisa is a very busy place. Many people are buying things, and others are selling. Every day, Xasan goes to that market. He walks through the areas where vegetables are sold. But he only buys one tomato, a red and beautiful one. The people at the market are surprised. They ask themselves, "Why does Xasan buy only one tomato every day?"
Xasan has a big house. He has a wife and three children. His family loves food. What good is one tomato for a whole family? People talk to each other when he passes. Some say, "Xasan is a stingy man. He hides his money." And others say, "No, there is a big secret. Maybe it's medicine."
One day, a little girl who was their neighbor followed Xasan. The girl was very interested in this man's secret. She wanted to know the truth. Xasan left the market, carrying his tomato in his hand. He walked towards his house. But he did not enter his house. He passed by the front door.
He stood next to a big tree near his house. The tree had many branches and green leaves. On top of the tree, high up, there was a small nest. In the nest was a little sick bird. Its wings were broken, and the bird could not fly. It was small and weak.
Xasan slowly chopped the tomato. He cut it into small pieces. He threw the tomato pieces up to the little bird. The bird happily ate its food. The little girl, who was hiding nearby, smiled. Xasan was not stingy. He was a very kind man. Every day, he was taking care of his little friend who couldn't fly.
